Boşanma Davası Nasıl Açılır? Süreç, Belgeler ve Masraflar

Boşanma davası nasıl açılır sorusunun cevabı kısa: yetkili aile mahkemesine, boşanma sebebinizi ve taleplerinizi içeren bir dava dilekçesi verirsiniz. Anlaşmalı boşanmada eşler protokolle birlikte başvurur, çekişmeli boşanmada ise eşlerden biri dava açar ve diğer taraf savunma yapar.

Aşağıda dava türünü seçmeyi, yetkili mahkemeyi bulmayı, dilekçeyi hazırlamayı, belgeleri toplamayı ve masrafları nasıl takip edeceğinizi sırasıyla bulacaksınız. Metin genel bilgi içindir, kişisel durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.

Kısaca

  • Önce anlaşmalı ya da çekişmeli yolu seçin.
  • Yetkili mahkeme aile mahkemesidir.
  • Dilekçede sebep, talep ve deliller yer alır.
  • Harç tutarlarını güncel tarifeden teyit edin.
Boşanma davası açma sürecinin beş adımını gösteren sıralı adım görseli
Dava açmadan önce izlenecek temel sıra.

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki fark nedir?

Boşanma davası açmadan önce hangi yolu izleyeceğinize karar vermeniz gerekir. Medeni Kanun’un (TMK) 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler boşanma ile sonuçlarında birlikte anlaşırsa anlaşmalı boşanma mümkündür. Hâkim, eşleri duruşmada kişisel olarak dinler ve iradelerinin serbest olduğundan emin olur.

Anlaşma sağlanamıyorsa çekişmeli boşanma gündeme gelir. Bu durumda dava açan eş, kanundaki bir boşanma sebebine dayanmak ve bunu delillerle ispatlamak zorundadır. Süreç daha uzundur, çünkü tanık dinleme, belge toplama ve bilirkişi aşamaları olabilir. Bu nedenle delil toplamaya dava açmadan önce başlamak ve tanık olabilecek kişilerin iletişim bilgilerini not etmek işinizi kolaylaştırır.

KonuAnlaşmalıÇekişmeli
Gerekli şartEşlerin tam uzlaşmasıKanuni boşanma sebebi
ProtokolZorunluGerekmez
Duruşma sayısıGenellikle tekBirden fazla
SüreKısaUzun sürebilir

Çekişmeli sürecin aşamalarını merak ediyorsanız çekişmeli boşanma davasında sürecin nasıl ilerlediğini anlatan yazımıza bakabilirsiniz.

Boşanma davası hangi mahkemede açılır?

Boşanma davalarına aile mahkemeleri bakar. Bulunduğunuz yerde ayrı bir aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davayı görür. Dava, TMK’nın 168. maddesine göre eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde ya da davadan önce son altı aydan beri eşlerin birlikte oturdukları yerin mahkemesinde açılabilir. Yetkisiz mahkemede açılan dava, itiraz halinde yetkili mahkemeye gönderilir. Bu da zaman kaybına yol açar, bu yüzden adres bilgilerini dava açmadan önce kontrol edin.

Örneğin İzmir’de oturan bir eş, Karşıyaka’da yaşıyorsa Karşıyaka’daki aile mahkemesine başvurabilir. Eşinizin başka bir ilde yaşıyor olması, kendi yerleşim yerinizde dava açmanıza çoğu zaman engel olmaz. Yerel uygulamayı ve adliye bölgelerini öğrenmek için İzmir’de boşanma davası açmanın ayrıntılarına göz atın.

İpucu: Yerleşim yeri senedinizi (adres belgesi) e-Devlet üzerinden alıp dosyaya eklerseniz yetki konusunda tartışma çıkma ihtimali azalır.

Boşanma sebebi olarak ne gösterilir?

Çekişmeli davada sebebinizi kanundaki başlıklardan biriyle eşleştirmeniz gerekir. TMK’da zina (m.161), hayata kast ve pek kötü ya da onur kırıcı davranış (m.162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163), terk (m.164) ve akıl hastalığı (m.165) özel sebep olarak sayılır. Genel sebep ise evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeyi çekilmez hale getirecek biçimde temelinden sarsılmasıdır (m.166). Hâkim, sebebin gerçekten ortak hayatı çekilmez kılıp kılmadığını olayların bütününe bakarak değerlendirir.

Eşler arasında üç yıl boyunca fiilen ayrı yaşanmışsa ve evlilik birliği yeniden kurulamayacak durumdaysa ayrılık süresi de dava dayanağı olabilir. Her sebebin ispat yöntemi farklıdır. Mesaj kayıtları, tanıklar, sağlık raporları ya da kolluk tutanakları delil olarak kullanılabilir. Hangi olayın hangi sebep sayıldığını boşanma sebeplerini anlattığımız yazıda bulabilirsiniz. Birden fazla sebebe aynı anda dayanmak mümkündür, ancak her biri için ayrı delil sunmanız beklenir.

Dikkat: Delilleri hukuka aykırı yolla, örneğin eşinizin telefonuna izinsiz girerek toplarsanız bunlar mahkemede kullanılamayabilir ve ayrıca sorumluluk doğurabilir.

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmanın şart, duruşma ve süre bakımından karşılaştırıldığı iki sütunlu görsel
İki dava türünün temel farkları.

Boşanma dava dilekçesine neler yazılır?

Dilekçe, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 119. maddesindeki zorunlu unsurları taşımalıdır. Bunlar mahkemenin adı, tarafların ad soyad ve T.C. kimlik numaraları, adresler, olayların özeti, delillerin listesi, hukuki sebepler ve somut talep sonucudur. Her iki tarafın bilgilerinin eksiksiz ve güncel olması, tebligatın sorunsuz yapılmasını sağlar.

Dilekçede yalnızca boşanma talep etmekle yetinmeyin. Velayet, çocuk için iştirak nafakası, tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve tazminat gibi taleplerinizi de ayrı ayrı yazın. Mahkeme, istenmeyen bir talep hakkında genellikle karar veremez. Talepleri sonradan genişletmek bazı sınırlara tabidir, bu yüzden ilk dilekçeyi eksiksiz hazırlamak önemlidir.

Davacı Ayşe Demir ile davalı Mehmet Demir 2016 yılında evlenmiştir. Taraflardan ortak çocuk Elif 2018 doğumludur. Davalının sürekli hakaret etmesi ve evi terk etmesi nedeniyle evlilik birliği temelinden sarsılmıştır. Bu sebeple TMK 166/1 uyarınca boşanmaya, ortak çocuğun velayetinin davacıya verilmesine, aylık iştirak nafakasına ve tedbir nafakasına karar verilmesini talep ederiz.

Anlaşmalı boşanmada dilekçeye imzalı protokol eklenir. Protokolün neleri kapsaması gerektiğini anlaşmalı boşanma protokolü hazırlama rehberimizde bulabilirsiniz.

Boşanma davası için hangi belgeler gerekir?

Belge listesi dava türüne göre değişir ama çekirdek set aynıdır. Hazırlığı baştan yaparsanız dosyanın eksik evrak nedeniyle gecikmesi önlenir.

  • Dava dilekçesi ve eklerin kopyaları (karşı taraf sayısı kadar)
  • Nüfus kayıt örneği ve vukuatlı nüfus kayıt örneği
  • Kimlik fotokopisi ve yerleşim yeri belgesi
  • Vekil ile açılıyorsa noter vekaletnamesi
  • Çekişmeli davada delil listesi ve tanık adresleri
  • Anlaşmalı davada imzalı protokol

Belgelerin çoğunu e-Devlet üzerinden doğrudan alabilirsiniz. Dava, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden elektronik olarak açılabilir. Güncel yöntemi resmi UYAP sayfasından teyit edin.

Boşanma davasının süreci adım adım nasıl işler?

Dilekçe verildikten sonra mahkeme dosyayı kaydeder, harç ve gider avansının yatırılmasını ister. Karşı tarafa tebligat gider ve genellikle iki haftalık cevap süresi başlar. Çekişmeli davada ardından ön inceleme, tahkikat ve hüküm aşamaları gelir. Davanın uzaması durumunda tebligat ve bilirkişi giderleri artabilir, bu yüzden gider avansı için bir pay ayırın.

AşamaNe olur?Kim yapar?
Dava açılışıDilekçe ve harçDavacı
TebligatDilekçe karşı tarafa giderMahkeme
CevapSavunma dilekçesiDavalı
DuruşmaTanık ve delil incelemesiHâkim
KararBoşanma ve ferilerin hükme bağlanmasıHâkim

Ziynet eşyası ve mal paylaşımı gibi talepler ayrı davalara konu olabilir. Bu taleplerin dava masrafına etkisini ve hangi kalemlerin ayrıca ödeneceğini avukatınızla baştan netleştirin, çünkü her ek dava ayrı harç ve gider avansı gerektirebilir.

Boşanma davası açmadan önce hazırlanması gereken belgelerin işaretlenebilir kontrol listesi görseli
Dosya eksik evrakla gecikmesin.

Boşanma davası masrafları nelerden oluşur?

Masraflar birkaç kalemden oluşur: başvuru harcı, karar harcı, tebligat ve posta giderleri, bilirkişi ya da tanık giderleri ve avukat tutuyorsanız vekalet ücreti. Harç tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenen Harçlar Kanunu tarifesine göre belirlenir, bu nedenle ezbere bir rakam vermek yanıltıcı olur.

Dava açtığınız yılın tutarını öğrenmek için adliyedeki ilgili kaleme ya da Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı güncel tarifeye bakın. Mevzuat metinlerine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz.

İpucu: Maddi durumunuz yeterli değilse adli yardım talep edebilirsiniz. Bu talep için dilekçeye gelir durumunu gösteren belgeleri eklemek gerekir.

Ziynet eşyası ve mal paylaşımı gibi talepler ayrı davalara konu olabilir. Takıların akıbeti için boşanmada takılar kimde kalır yazısı faydalı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası açmak için avukat şart mı?

Hayır, kanunen avukat tutma zorunluluğu yoktur. Kendi adınıza dilekçe verebilirsiniz. Ancak çekişmeli davalarda delil sunma, nafaka ve velayet taleplerini doğru kurma gibi konularda hata yapmak hak kaybına yol açabileceği için profesyonel destek almanız çoğu zaman yararlı olur.

Evlendikten kaç gün sonra boşanma davası açılır?

Çekişmeli davada evlilik süresi koşulu yoktur, sebebiniz varsa her zaman dava açabilirsiniz. Anlaşmalı boşanma için ise evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Zina gibi bazı sebeplerde ise öğrenmeden itibaren altı ay ve olaydan itibaren beş yıl süre sınırı vardır.

Eşim imza atmazsa boşanabilir miyim?

Anlaşmalı boşanmada karşı tarafın katılımı şarttır. Eşiniz anlaşmaya yanaşmıyorsa çekişmeli dava açarsınız. Bu durumda onun imzasına ihtiyaç duyulmaz, mahkeme delilleri inceleyip sebep ispatlanırsa boşanmaya hükmeder.

Boşanma davası ne kadar sürer?

Anlaşmalı davalar genellikle tek duruşmada ve birkaç hafta içinde biter. Çekişmeli davalar mahkemenin iş yüküne, tanık ve bilirkişi aşamalarına göre aylar hatta yıllar sürebilir. Kesin bir süre vermek mümkün değildir, dosyanıza göre değişir.

Boşanma davasını internetten açabilir miyim?

Dava dilekçesi UYAP üzerinden elektronik ortamda verilebilir. Avukat tutmuyorsanız yöntem ve gerekli belgeler konusunda adliyedeki aile mahkemesi kalemine danışmanız en sağlıklı yoldur. Güncel uygulamayı resmi UYAP sayfasından da teyit edebilirsiniz.

Boşanma davasına nereden başlamalı?

İlk adım, anlaşmalı mı çekişmeli mi ilerleyeceğinize karar vermek ve belgelerinizi toplamaktır. Ardından yetkili mahkemeyi belirleyip dilekçenizi taleplerinizle birlikte hazırlayın. Dosyanıza özel hukuki yol haritası için bir avukatla görüşmeniz en güvenli yoldur. Bu yazı genel bilgi verir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

pinco slotbaba giriş betboo betandyou betorder padişahbet dodobet yasalbahis